Khi các quan hệ kinh doanh càng phát triển, những tranh chấp xảy ra là điều không tránh khỏi. Các bên trong tranh chấp đều mong muốn tìm được biện pháp giải quyết tranh chấp đảm bảo tốt nhất quyền lợi, ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa các bên là thấp nhất, ít tốn kém về thời gian và tiền bạc. Vì vậy, việc lựa chọn hình thức giải quyết tranh chấp phù hợp là vô cùng quan trọng.

Điều 317 Luật Thương mại năm 2005 quy định các hình thức giải quyết tranh chấp, bao gồm:

  1. Thương lượng giữa các bên.
  2. Hoà giải giữa các bên do một cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân được các bên thỏa thuận chọn làm trung gian hoà giải.
  3. Giải quyết tại Trọng tài hoặc Toà án.

Thủ tục giải quyết tranh chấp trong thương mại tại Trọng tài, Toà án được tiến hành theo các thủ tục tố tụng của Trọng tài, Toà án do pháp luật quy định.

Thương lượng

Là phương thức được các bên tranh chấp lựa chọn trước tiên và trong thực tiễn phần lớn các tranh chấp trong kinh doanh, thương mại được giải quyết bằng phương thức này. Nhà nước khuyến khích áp dụng phương thức tự thương lượng để giải quyết tranh chấp trên tinh thần hoàn toàn tôn trọng quyền thỏa thuận của các bên. Bởi phương thức này không chịu sự điều chỉnh của pháp luật, không bị gò bó bởi các quy định chặt chẽ về quy trình tổ chức thương lượng, thành phần tham gia, thời gian thực hiện, cũng như không tốn kém tiền bạc. Tuy nhiên, cũng bởi không có sự điều chỉnh của quy phạm pháp luật nên không có sự cưỡng chế thi hành đối với kết quả thương lượng.

Hòa giải

Là phương thức giải quyết tranh chấp với sự hỗ trợ của bên thứ ba, hòa giải phụ thuộc vào thiện chí của các bên tranh chấp và uy tín, kinh nghiệm, kỹ năng của trung gian hòa giải. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng của việc hòa giải giải quyết tranh chấp phụ thuộc các bên tranh chấp. Phương thức hòa giải cũng được các bên ưu tiên lựa chọn vì thủ tục nhanh gọn, chi phí thấp, các bên có quyền định đoạt, không làm ảnh hưởng đến mối quan hệ hợp tác giữa các bên, uy tín, bí mật kinh doanh được giữ kín. Tuy nhiên kết quả hòa giải cũng không được pháp luật bảo đảm thi hành, hoàn toàn phụ thuộc vào thiện chí của các bên.

                              Hotline Tư Vấn 24/7: 1900.966.993

Trọng tài

Đây là hình thức giải quyết tranh chấp thông qua hoạt động của Hội đồng trọng tài hoặc trọng tài viên với tư cách là bên thứ ba độc lập nhằm giải quyết mâu thuẫn tranh chấp bằng việc đưa ra phán quyết có giá trị bắt buộc các bên phải thi hành. Ưu điểm của phương thức này là tính linh hoạt, quyền chủ động của các bên, nhanh chóng, tiết kiệm được thời gian (có thể áp dụng thủ tục rút gọn) và đảm bảo bí mật, không bị giới hạn về mặt lãnh thổ. Phán quyết của trọng tài có tính chung thẩm, đây là ưu thế vượt trội so với hình thức giải quyết tranh chấp bằng thương lượng hòa giải. Sau khi trọng tài đưa ra phán quyết thì các bên không có quyền kháng cáo trước bất kỳ một tổ chức hay tòa án nào. Tuy nhiên đối với phương thức trọng tài thì vụ việc giải quyết càng kéo dài thì chi phí càng cao. Việc thi hành quyết định trọng tài không được thuận lợi như việc thi hành bản án, quyết định của tòa án.

Tòa án

Đây là phương thức giải quyết tranh chấp thương mại do cơ quan tài phán nhà nước thực hiện. Thông thường hai bên sẽ đưa vụ tranh chấp ra tòa án giải quyết khi thương lượng, hòa giải không thành và hai bên không có thỏa thuận trọng tài. Tòa án là cơ quan xét xử của Nhà nước nên phán quyết của nó có tính cưỡng chế cao. Trường hợp các bên không chấp hành phán quyết của tòa án thì sẽ bị cưỡng chế. Mặt khác, thủ tục tại tòa án thiếu linh hoạt do phải tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật. Ngoài ra, nguyên tắc xét xử công khai, dù được xem là tiến bộ, mang tính răn đe nhưng đôi khi có thể làm cho những bí mật kinh doanh bị tiết lộ.

 Như vậy, vấn đề lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp trong kinh doanh, thương mại phải được các bên cân nhắc, lựa chọn phù hợp dựa trên các yếu tố như mục tiêu đạt được, bản chất của tranh chấp, mối quan hệ làm ăn giữa các bên, thời gian và chi phí dành cho việc giải quyết tranh chấp. Mặt khác, khi lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp, các bên cần hiểu rõ bản chất và cân nhắc các ưu điểm, nhược điểm của một phương thức để có quyết định hợp lý.

Để cập nhật thêm kiến thức về pháp luật vui lòng truy cập vào trang luatdongduong.com.vn hoặc trao đổi trực tiếp với Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài gọi số: 1900.966.993 để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ.

Chuyên viên 

Nguyễn Thu Quỳnh